Tüm Haberlere Dön
ELEKTRİKTE ÖZELLEŞTİRMENİN SONU ( ÜLKEDE ÖZGÜR GÜNDEM )
Haberler Genel Merkez

ELEKTRİKTE ÖZELLEŞTİRMENİN SONU ( ÜLKEDE ÖZGÜR GÜNDEM )

ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE, SERBEST PİYASA DÜZERFİNİN OLUŞTURULMASI ÇALIŞMALARI BAŞARISIZLIKLA SONUÇLANDI. OTOPRODÜKTÖR VE YENİLENEBİLİR ENERJİ İÇİN TARİFE SORUNU ÇÖZÜLEMEDİ.

KESİNTİLER, ÜRETİM DURDURMA KARARLAN VE REKABET SORUŞTURMASI İLE ÇALKALANAN ELEKTRİK SEKTÖRÜNDE, SERBEST PİYASA DÜZENİNİN OLUŞTURULMASI ÇALIŞMALARI BAŞARISIZLIKLA SONUÇLANDI.

ALIM VE FİYAT GARANTİLİ SÖZLEŞMELER DEĞİŞTİRİLEMEDİ. OTOPRODÜKTÖR VE YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİCİLERİ İÇİN TARİFE SORUNU ÇÖZÜLEMEDİ. KAMU SANTRALLERİ, DENGELEME-UZLAŞTIRMA HAVUZUNUN İÇİNE ALINAMADI. ÖZELLEŞTİRME YAPILAMADI. HİDROELEKTRİK SANTRAL İHALELERİ DURDURULDU. BU ORTAMDA, SERBEST PİYASA İÇİNDE FAALİYET GÖSTERMEK İÇİN ALINAN LİSANSLAR DA KULLANILMAYINCA, ELEKTRİK PİYASASI REFORMU ÇÖKÜŞE GEÇTİ. ANKA'nın yaptığı derlemeye göre, 2O01 yılında çıkarılan Elektrik Piyasası Yasası çerçevesinde şekillenen elektrikte, serbest piyasa çalışmalarında sonuçlar şöyle oldu:

Yİ ve YİD sözleşmeleri

"Kamunun alım ve fiyat garantisi verdiği Yap-lşlet (Yİ) ve Yap-İşlet-Devret (YİD) santrallerinin sözleşmeleri değiştirilemedi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'NIN MÜZAKERE MASASINA DAVET ELLİĞİ ŞİRKETLER, HEM SÖZLEŞMELERİNE HEM DE YABANCI KREDİTÖRLERİNİN BASKISINA DAYANARAK, UZLAŞMAYI REDDETTİLER. Yİ VE YİD'lerin serbest piyasaya uyumu için, elektriği devlete değil piyasaya satmaları, satış rakamı olarak da piyasada oluşan rakamı kullanmaları gerekiyordu. Gelinen noktada ise, şişirilmiş yatırım maliyetleri ile yüksek tarifeden ürettikleri elektriğin
yüzde 85'İNİ DEVLETE SATIYORLAR. SÖZLEŞME GEREĞİ, BU ELEKTRİĞİ, FİYATI YÜKSEK DE OLSA DEVLET ALMAKLA YÜKÜMLÜ BULUNUYOR. HATTA KAMU, ELEKTRİĞİ ALMASA DA FİYATINI ÖDEMEK ZORUNDA. EN BÜYÜKLERİ DAHİL OLMAK ÜZERE ÇOĞU DOĞALGAZLA ELEKTRİK ÜRETEN BU SANTRALLER, DOĞALGAZ FİYATINA YAPILAN ZAMLARI DA FİYATLARINA DOĞRUDAN YANSITIYORLAR.

LİSANS ALIMLARINDA ERTELEME
Yİ VE YİD'ler ile birlikte "mevcut sözleşmeler" kapsamına giren Çayırhan Termik Santralı, Kayseri Elektrik Dağıtım, Hazar I-II Hidroelektrik Santralleri sorunu da çözülemedi.
Serbest piyasa yapısının oturması ve gerekli yatırımın da yapılması için beklenen elektrik dağıtım ve üretim özelleştirmesi gerçekleştirilemedi. Yüksek Planlama Kurulu'NDAN ÇIKARILAN STRATEJİ BELGESİNE GÖRE, DAĞITIM ÖZELLEŞTİRMELERİNİN MART 2005'te başlaması gerekiyordu. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), Enerji Bakanlığı ve EPDK'NİN TARAF OLDUĞU ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI, TARİFE SORUNU VE GEREKLİ DÜZENLEMELER YAPILMASI SÜRECİ ÇOK UZADIĞI İÇİN HALEN BAŞLATILAMADI. SON OLARAK, İHALE İLANINA ÇIKILMASI İÇİN ÖİB'nin hazırladığı tarife EPDK'DEN DÖNDÜ.

EMO: TEDAŞ DENETİMİN İÇİNİ BOŞALTIYOR
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI, TEDAŞ GENEL MÜDÜRÜ HAŞİM KEKLİK'in dağıtım şirketlerine gönderdiği bir yazıyla, EMO'NUN ANAYASA'ya dayalı kamusal görevlerini yapmasının önüne engeller çıkarıldığını açıkladı.

Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurul adına Oda Müdürü Cem Kükey, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Genel Müdürü Haşim Keklik'E BİR YAZI GÖNDERDİ. EMO YAZISINDA, ELEKTRİK KUVVETLİ AKIM TESİSLERİ YÖNETMELİĞİ'ne göre, can ve mal güvenliği açısından kamusal içerikli bir denetimin sağlanması zorunlu olan kuvvetli akım tesislerinin, tesiste çalışanlar, üçüncü kişiler ve bizzat tesisin kendisi açısından güvenli bir şekilde çalıştırılması amacıyla tesis sahiplerine yetkili bir mühendis bulundurma zorunluluğu getirildiği anımsatıldı.

Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönelmeliği'NDE BELİRLENEN BU KAMUSAL GÖREVİN YERİNE GETİRİLİP GETİRİLMEDİĞİNİN, BAŞTA ENERJİ SAĞLAYAN KURULUŞLAR OLMAK ÜZERE, İLGİLİ BÜTÜN KURUM VE KURULUŞLARLA BU KAMUSAL GÖREVİ ÜSTLENEN MÜHENDİSLERİN BAĞLI OLDUĞU KURULUŞ OLARAK EMO TARAFINDAN GÖZETİLMESİ VE DENETLENMESİ ZORUNLU OLDUĞUNA İŞARET EDİLDİ. ELEKTRİK DAĞITIMI GÖREVİNİ ÜSTLENEN TEDAŞ'ın uygulamalarının ise yönetmeliğin bu hükmünü adeta uygulanmaz bir hale getirdiği vurgulandı.

Adres otoprodüktörler
Devletin alım ve fiyat garantisi vermediği, serbest piyasa aktörlerinden otoprodüktörler, maliyetlerin altından kalkamadıkları için sektörden çekilmeye başladılar. Hükümetin elektriğe zam yapmama politikası, doğalgazdan elektrik üreten ama bunu satamayan otoprodüktörleri vurdu. Doğalgaza yüzde 60 zam gelirken, otoprodüktörler aynı fiyattan elektrik satmak zorunda kaldılar. Üretim yapmak için gaz alım garantisi verip, sistem kullanım bedeli ödemeyi taahhüt eden otoprodüktörler, üretimi bırakmak isteyince de "al ya da öde" anlaşmasıyla, kamunun Yİ ve YİD'LER KARŞISINDAKİ DURUMUNA DÜŞTÜLER.
HÜKÜMET, 3.5 YILDIR ELEKTRİK FİYATINA ZAM YAPMIYOR. OYSA, MALİYETLERDEKİ ARTIŞ, TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞILIM ANONİM ŞİRKET'nin (TEDAŞ) zarar hanesine yazılıyor. Özelleştirme kapsamındaki bu kuruluş da yurttaş tarafından finanse edildiği için, eleklrik fiyatına zam yapılmasa da maliyete dayalı artışlar nedeniyle dolaylı olarak yine yurttaştan almıyor.
(ÜLKEDE ÖZGÜR GÜNDEM 17.07.2006)