Tüpraş‘ın Koç-Shell konsorsiyumuna satışında yürütmeyi durdurma kararı alan Danıştay, Türkiye‘nin en büyük özelleştirmesine onay verdi.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Türk Telekom‘un yüzde 55 oranındaki hissesinin blok olarak satışına ilişkin ihale komisyonu kararının yürütmesini durdurma istemini reddetti. Kurul, hisselerin devralınması işlemine izin veren Rekabet Kurulu kararı ile nihai devir işlemlerine dair kararın yürürlüğe konulmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürütmesini durdurma isteminin de reddine karar verdi. Böylece başta sendikalar olmak üzere sivil toplum örgütlerinin 18 dava açtığı Telekom özelleştirmesinin önünde hiçbir yargı engeli kalmazken, 6,55 milyar dolarlık rekor teklifiyle Telekom‘u 14 Kasım‘da devralan Oger ve İtalyan ortağı rahatladı. Danıştay‘ın Telekom kararı, Tüpraş kararıyla tedirgin olan piyasaların diğer özelleştirmelerdeki endişesini yatıştırdı. Türk Telekom Yönetim Kurulu Başkanı Paul Doany, önceki gün yaptığı sürp- riz bir açıklamayla taksitleri erkene alabileceklerini belirtmişti. Elektrik Mühendisleri Odası ile Haber-İş Sendikası, Danıştay 13. Dairesi‘nin Telekom‘un yüzde 55 oranındaki hissesinin blok olarak satılmasına ilişkin ihale kararı, hisselerin devralınması işlemine izin veren Rekabet Kurulu kararı ve nihai devir işlemlerine dair kararın yürürlüğe konulmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürütmelerinin durdurma isteminin reddine ilişkin kararlara itiraz ederek yürütmenin durdurulması isteminde bulunmuşlardı. Elektrik Mühendisleri Odası, Rekabet Kurulu ve Bakanlar Kurulu kararına, Haber-İş ise ihale komisyonu kararına ilişkin itirazda bulunmuştu. 3 davaya yönelik itirazı görüşerek karara bağlayan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, itirazları yerinde görmedi ve yürütmenin durdurulması istemini reddetti. Bu karardan sonra dosya esasa yönelik kararı vermek üzere 13. Daire‘ye gönderilecek. Daire‘nin esasta vereceği karar da temyiz edilirse dava dosyaları yeniden Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu‘na gelecek. 13. Daire, Haber-İş Sendikası‘nın, Telekom‘un yüzde 55 hissesinin blok olarak satılmasına ilişkin 4 Temmuz 2005 tarihli ihale komisyonu kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açtığı davanın ilk aşamasını tamamlayarak 25 Ekim‘de yürütmeyi durdurma istemini reddetmiş, sendika da bu sonuca itiraz etmişti.
Telekom‘un kârı 2,7 milyar yeni liraya yükseldi
14 Kasım‘da Oger‘e devredilen Türk Telekom, 2005 yılında kârını yüzde 28 oranında artırarak 2,7 milyar Yeni Türk Lirası‘na çıkardı. 2004‘te 2,1 milyar yeni lira olan kârdaki artışta, Turkcell ve Telsim ile yıllardır süren ara bağlantı anlaşmazlığının çözülmesi etkili oldu. GSM operatörleri ile yapılan sulh anlaşması ile Telekom, 2 milyar yeni liralık alacağını çözüme kavuşturmuştu. Şirketin kârı, devrin gerçekleştiği 14 Kasım öncesi ve sonrası iki ayrı dönem olarak işleme tabi tutulacak. 14 Kasım öncesi dönemdeki kâr payı Hazine‘ye aktarılacak. 14 Kasım-31 Aralık arasındaki dönemin kârı ise ortakların paylarına göre bölüştürülecek. Telekom‘un her yıl kâr grafiğini yükseltmesinde sabit telefon altyapısını elinde bulundurması etkili oluyor. Alternatif telekom işletmecilerine altyapı kurma izni verilmediği için piyasaya giren yeni işletmeci, Telekom‘un altyapısından yararlanmak zorunda kalıyor. İşletmeler, Telekom‘a kira ödüyor. Uzak mesafe telefon hizmetleri veren şirketlerin başarısız olması da Telekom‘a yaradı. 44 özel şirketten 32‘si geçen yıl 159 milyon yeni lira ciro yapabilirken, Telekom gelirinin yüzde 90‘ını sabit hatlardan sağladı.
Telekom kamunun elindeyken cari harcamalar içinde en büyük payı yüzde 40 ile personel gideri oluşturuyordu. Şirket, 52 bin çalışanına aylık 100 milyon YTL maaş ödüyor. Oger yönetimindeki yeniden yapılandırma süreci sonunda personel sayısının 30 bine kadar düşmesi bekleniyor. Böylece Oger‘in personel harcamaları yarı yarıya azalacak.
10.02.2006
Selim Kuvel
Ankara