Tüm Haberlere Dön
Alçak Gerilim Tesislerinde Aşırı Gerilim Koruma Cihazları Ele Alındı
Haberler İzmir

Alçak Gerilim Tesislerinde Aşırı Gerilim Koruma Cihazları Ele Alındı

EMO İzmir Şubesi, 8 Ekim 2026 tarihinde Hizmet ve Eğitim Merkezi’nde “IEC 62305-4 Standardına Göre Alçak Gerilim Tesislerinde Aşırı Gerilim Koruma Cihazları (SPD) Seçimi ve Uygulama Detayları” başlıklı bir seminer düzenledi. Elektrik Mühendisi Etem Toygar Turgut’un sunduğu seminerde, aşırı gerilim koruma cihazlarının temel çalışma ilkelerinden montaj ve uygulama ayrıntılarına kadar geniş bir çerçeve ele alındı.

Seminerin ilk bölümünde SPD’lere neden ihtiyaç duyulduğu anlatıldı. Korunacak sistemin çevresine bir koruma çemberi çizilmesi ve bu çemberi kesen tüm hatların SPD ile korunması gerektiği vurgulandı. Aşırı gerilimlerin kaynakları yıldırım (LEMP), anahtarlama (SEMP) ve elektrostatik deşarj (ESD) olarak üç başlıkta incelendi. Yıldırımın çok yüksek darbe akımları ve gerilimleri üretmesine karşılık daha seyrek görüldüğü, bölgesel yıldırım yoğunluğunun büyük farklılıklar gösterdiği ve bu nedenle uygulamanın kurulacağı yerin dikkate alınması gerektiği belirtildi. Anahtarlama kaynaklı darbelerin ise çok daha sık görüldüğü, aşırı gerilimlerin yüzde 80'inden fazlasının bu kaynaktan geldiği ve her anahtarlamanın hassas cihazlar için risk oluşturabildiği ifade edildi. Darbelerin galvanik, endüktif ve kapasitif kuplaj yoluyla nasıl yayıldığı, ortak mod ve diferansiyel mod korumanın farkları, 3+1 koruma devresinin TN-S ve TT sistemlerdeki avantajı ile bastırma diyodu, varistör, gaz deşarj tüpü ve kıvılcım aralığı gibi bileşenlerin güçlü ve zayıf yönleri de bu bölümde değerlendirildi.

Montaj bölümünde SPD’lerin nereye ve nasıl bağlanacağına odaklanıldı. SPD’lerin gerilim koruma seviyesinin, IEC 60364-5-53'teki aşırı gerilim kategorilerine göre cihazın anma darbe dayanım gerilimiyle uyumlu seçilmesi gerektiği, ana dağıtım panosunda dış yıldırımlık sistemi varsa Tip 1, aksi halde Tip 2 SPD kullanılması, ana pano ile tali pano arasındaki hat 10 metreden uzunsa tali panoda da Tip 2 SPD gerektiği aktarıldı. Arızada tehlikeli hasarları önlemek için ön sigortanın zorunlu olduğu, sigorta seçiminde darbe akımı taşıma kapasitesi, seçicilik ve MCB’lerin değişken davranışı gibi hususların dikkate alınması gerektiği belirtildi. T, V ve geçişli bağlantı yöntemleri karşılaştırıldı. Bağlantı kablolarının etkin koruma seviyesini doğrudan etkilediği, kabloların mümkün olduğunca kısa, tercihen 0,5 metreyi aşmayacak şekilde tutulması gerektiği ve SPD ile korunan cihaz arasındaki mesafe 10 metreyi aştığında ek SPD kullanılmasının önerildiği vurgulandı.

Seminerde ayrıca IEC 61643-12, IEC 62305-3 ve IEC 62305-4 standartlarının çerçevesi, SPD’lerin durum izlemesi ve uzaktan bildirimi, yalıtım testi sırasında SPD’lerin çıkarılabilmesinin önemi ve IEC 62305'e göre periyodik muayene aralıkları ele alındı. Son bölümde konut, elektrikli araç şarj altyapıları, güneş ve rüzgâr enerjisi tesisleri, bina ve sanayi tesisleri ile telekomünikasyon uygulamalarında karşılaşılan zorluklar ve çözüm yaklaşımları örneklerle anlatıldı. Dış yıldırımdan korunma sisteminin bulunduğu ve bulunmadığı konutlar arasındaki koruma farkları da bu kapsamda değerlendirildi.