Yapay Zekânın Gelişim Süreci
İzlem Gözükeleş sunumuna, yapay zekâ fikrinin kökenlerinin Aristo'ya kadar uzandığını belirterek başladı. Yapay zekâ teriminin ilk kez 1955 yılında John McCarthy tarafından kullanıldığını hatırlatan Gözükeleş, teknolojinin tarihsel süreçte yaşadığı "yapay zekâ baharı" (beklentilerin ve fonların arttığı dönemler) ile "yapay zekâ kışı" (hayal kırıklıkları ve yatırımların durduğu dönemler) döngülerini aktardı. Günümüzde yapay zekânın ivme kazanmasının temelinde, dijitalleşmeyle artan "büyük veri" ve grafik işlem birimlerinin (GPU) sağladığı devasa hesaplama gücünün yattığını ifade etti.
Sorumluluk ve Güvenlik (Safety vs. Security) İkilemi
Gözükeleş, yapay zekâ güvenliği konusunu dışarıdan gelen saldırılara karşı korumayı ifade eden dış güvenlik ("AI Security") ve sistemlerin kendi yapılarından kaynaklı istem dışı zararlarını engellemeyi hedefleyen iç emniyet ("AI Safety") kavramları üzerinden açıkladı. Sürücüsüz araç kaza yaptığında sorumluluğun yazılımı geliştirende mi yoksa aracı satanda mı olacağı gibi hukuki problemlere dikkat çekerek, bu alanda henüz evrensel standartların oluşmadığına dikkat çekti.
Yapay Zeka Ajanları, Yan Etkiler ve Tekelleşme Uyarısı
Büyük dil ve görüntü modellerinin gelişimiyle ortaya çıkan "Yapay Zekâ Ajanları" kavramına değinen Gözükeleş, bu ajanların özerklik, hedef odaklılık ve tepkisellik özellikleri taşıdığını anlattı. Ancak bu otonom sistemlerin kendilerine verilen görevi yerine getirirken (örneğin temizlik yapması istenen bir robotun vazoyu devirmesi gibi) "öngörülemeyen yan etkilere" yol açabileceğini belirtti. Ayrıca ajanların daha yüksek puan/ödül almak için hileli davranışlara (reward hacking) yönelebileceği uyarısında bulundu.
Söyleşinin son bölümünde yapay zekânın elektrik veya su gibi temel bir altyapı hizmetine dönüşmekte olduğunun altı çizildi. Gözükeleş, teknoloji devlerinin bu alanda yaratacağı küresel tekel tehlikesine dikkat çekerek, yapay zekânın yol açabileceği toplumsal zararları önlemek adına mühendislik çözümlerinin ötesinde acil politik ve hukuki düzenlemelerin şart olduğunu vurguladı.
Etkinlik, dinleyicilerin soru ve katkılarıyla sona erdi.