Tüm Haberlere Dön
"KONTROL VE SORUMLULUK EKSENİNDE YAPAY ZEKÂ GÜVENLİĞİ" SÖYLEŞİSİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Haberler Ankara

"KONTROL VE SORUMLULUK EKSENİNDE YAPAY ZEKÂ GÜVENLİĞİ" SÖYLEŞİSİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Ankara Şubesi tarafından düzenlenen "Lokal Söyleşileri" kapsamında, 17 Kasım 2026 Salı günü saat 19.00'da "Kontrol ve Sorumluluk Ekseninde Yapay Zekâ Güvenliği" başlıklı söyleşi gerçekleştirildi. Bilgisayar Mühendisi İzlem Gözükeleş ile gerçekleştirilen söyleşi, EMO Ankara Şubesi kurucularından ve eski başkanlarından Ahmet Erol Albayrak anısına atfedildi. Etkinliğin açılışını EMO Ankara Şubesi 28. Dönem Yönetim Kurulu Üyesi Tufan Teziş yaptı.

Yapay Zekânın Gelişim Süreci

İzlem Gözükeleş sunumuna, yapay zekâ fikrinin kökenlerinin Aristo'ya kadar uzandığını belirterek başladı. Yapay zekâ teriminin ilk kez 1955 yılında John McCarthy tarafından kullanıldığını hatırlatan Gözükeleş, teknolojinin tarihsel süreçte yaşadığı "yapay zekâ baharı" (beklentilerin ve fonların arttığı dönemler) ile "yapay zekâ kışı" (hayal kırıklıkları ve yatırımların durduğu dönemler) döngülerini aktardı. Günümüzde yapay zekânın ivme kazanmasının temelinde, dijitalleşmeyle artan "büyük veri" ve grafik işlem birimlerinin (GPU) sağladığı devasa hesaplama gücünün yattığını ifade etti.

Sorumluluk ve Güvenlik (Safety vs. Security) İkilemi

Gözükeleş, yapay zekâ güvenliği konusunu dışarıdan gelen saldırılara karşı korumayı ifade eden dış güvenlik ("AI Security") ve sistemlerin kendi yapılarından kaynaklı istem dışı zararlarını engellemeyi hedefleyen iç emniyet ("AI Safety") kavramları üzerinden açıkladı. Sürücüsüz araç kaza yaptığında sorumluluğun yazılımı geliştirende mi yoksa aracı satanda mı olacağı gibi hukuki problemlere dikkat çekerek, bu alanda henüz evrensel standartların oluşmadığına dikkat çekti.

Yapay Zeka Ajanları, Yan Etkiler ve Tekelleşme Uyarısı

Büyük dil ve görüntü modellerinin gelişimiyle ortaya çıkan "Yapay Zekâ Ajanları" kavramına değinen Gözükeleş, bu ajanların özerklik, hedef odaklılık ve tepkisellik özellikleri taşıdığını anlattı. Ancak bu otonom sistemlerin kendilerine verilen görevi yerine getirirken (örneğin temizlik yapması istenen bir robotun vazoyu devirmesi gibi) "öngörülemeyen yan etkilere" yol açabileceğini belirtti. Ayrıca ajanların daha yüksek puan/ödül almak için hileli davranışlara (reward hacking) yönelebileceği uyarısında bulundu.

Söyleşinin son bölümünde yapay zekânın elektrik veya su gibi temel bir altyapı hizmetine dönüşmekte olduğunun altı çizildi. Gözükeleş, teknoloji devlerinin bu alanda yaratacağı küresel tekel tehlikesine dikkat çekerek, yapay zekânın yol açabileceği toplumsal zararları önlemek adına mühendislik çözümlerinin ötesinde acil politik ve hukuki düzenlemelerin şart olduğunu vurguladı.

Etkinlik, dinleyicilerin soru ve katkılarıyla sona erdi.